57 proc. firm w Polsce ze znaczącym wzrostem produktywności dzięki AI
Z najnowszego badania IBM wynika, że firmy z Europy, Bliskiego Wschodu i Afryki (EMEA) już dziś odczuwają wyraźny wzrost produktywności dzięki wykorzystaniu AI, a wiele z nich spodziewa się zwrotu z inwestycji w sztuczną inteligencję w ciągu najbliższego roku. Jednocześnie raport pokazuje, że małe i średnie firmy oraz organizacje sektora publicznego pozostają w tyle za dużymi przedsiębiorstwami prywatnymi, które szybciej i skuteczniej wykorzystują potencjał AI do zwiększania efektywności działania.
Raport „The Race for ROI”, opracowany przez IBM we współpracy z firmą badawczą Censuswide, opiera się na opinii 3 500 przedstawicieli wyższej kadry kierowniczej z dziesięciu krajów. 66 proc. respondentów potwierdza, iż ich organizacje osiągnęły znaczący wzrost produktywności operacyjnej dzięki wykorzystaniu sztucznej inteligencji. Dla porównania, w Polsce takie korzyści deklaruje 57 proc. ankietowanych.
45 proc. wyższej kadry kierowniczej w Polsce wskazuje, że AI wspiera pracowników poprzez automatyzację powtarzalnych zadań, co pozwala im skupić się na pracy o wyższej wartości, bardziej kreatywnej i satysfakcjonującej. Około jedna piąta respondentów dodała, że ich organizacje już osiągnęły zakładane cele zwrotu z inwestycji (ROI) dzięki inicjatywom zwiększającym produktywność opartym na AI, natomiast kolejne 42 proc. spodziewa się, że osiągnie ROI w ciągu najbliższych 12 miesięcy w obszarach takich jak: redukcja kosztów (42 proc.), oszczędność czasu (45 proc.), wzrost przychodów (36 proc.), satysfakcja pracowników (50 proc.) oraz wyższy wskaźnik Net Promoter Score (45 proc.).
Dalsze korzyści w zakresie produktywności mają przynieść rozwiązania oparte na tzw. agentach AI. Aż 93 proc. respondentów jest przekonanych, że agentowa sztuczna inteligencja zapewni wymierny zwrot z inwestycji w ciągu najbliższych dwóch lat.
Zgodnie z wynikami badania IBM, największe wzrosty produktywności dzięki AI osiągane są w obszarach takich jak obsługa klienta (34 proc.), projektowanie (29 proc.) oraz ogólne zarządzanie (27 proc.). Jednocześnie menadżerowie wskazali trzy kluczowe korzyści wynikające ze zwiększonej produktywności. To lepsze podejmowanie decyzji (46 proc.), wsparcie pracowników poprzez automatyzację powtarzalnych zadań (45 proc.) oraz wyższą efektywność operacyjną (40 proc.).
Nie wszystkie organizacje odnoszą jednak korzyści w równym stopniu. Podczas gdy 70 proc. dużych przedsiębiorstw w Polsce, zatrudniających od 1000 do 5000 osób, odnotowało wzrost produktywności dzięki AI, wśród podmiotów z sektora MŚP ten odsetek wynosi jedynie 50 proc.
Transformacja modeli biznesowych dzięki AI
Dane z regionu EMEA pokazują, że liderzy coraz częściej wykorzystują sztuczną inteligencję jako narzędzie do strategicznej transformacji biznesu. Spośród 66 proc. organizacji, które odnotowały znaczący wzrost produktywności, niemal jedna czwarta (24 proc.) przypisuje AI kluczową rolę w zmianie swojego modelu biznesowego.
Co istotne, około jedna trzecia respondentów już dziś wykorzystuje AI do przeobrażania sposobu działania swoich firm, m.in. poprzez przyspieszanie procesów innowacji (36 proc.), przechodzenie z cyklicznego planowania na ciągłe podejmowanie decyzji oparte na danych i AI (32 proc.) czy projektowanie łańcuchów wartości wokół technologii AI, zamiast jedynie automatyzować istniejące procesy (32 proc.). Kolejne dwie piąte ankietowanych planują wprowadzić podobne rozwiązania w najbliższym czasie.
Według raportu IBM niemal połowa liderów (48 proc.) wskazuje, że AI wspiera rozwój kompetencji pracowników. Dzięki oszczędności czasu wynikającej ze wzrostu produktywności, pracownicy mogą częściej angażować się w opracowywanie nowych pomysłów (38 proc.), podejmowanie decyzji strategicznych i planowanie (36 proc.) czy pracę twórczą (33 proc.).
W Polsce aż 93 proc. członków wyższej kadry kierowniczej jest przekonanych, że agentowa AI przyniesie ich organizacjom wymierny zwrot z inwestycji w ciągu dwóch lat, a dla 89 proc. kluczowa jest możliwość zachowania pełnej kontroli nad systemami AI i przetwarzanymi przez nie danymi.
– Prawdziwa wartość sztucznej inteligencji w biznesie nie ogranicza się do indywidualnej efektywności – stanowi impuls do strategicznej ewolucji. Nasze badania pokazują, że choć wciąż AI znajduje się na wczesnym etapie wdrażania, firmy w regionie EMEA, w tym również w Polsce, już teraz odnotowują znaczący wzrost produktywności dzięki włączeniu sztucznej inteligencji do swoich procesów operacyjnych. Wiele organizacji idzie o krok dalej, gruntownie przebudowując swoje modele biznesowe. Jeśli chodzi o technologiczną niezależność, przekaz jest jednoznaczny: firmy chcą korzystać z technologii na własnych warunkach, z naciskiem na przejrzystość, elastyczność i wolność wyboru – podkreśla Marcin Gajdziński, Dyrektor Generalny IBM na Polskę, Kraje Bałtyckie i Ukrainę.
Priorytetem otwarte systemy, interoperacyjność i swoboda wyboru
Aż 85 proc. respondentów podkreśliło znaczenie przejrzystości systemów i modeli AI, co ma zapewnić etyczne i odpowiedzialne działanie technologii. Podobny odsetek (84 proc.) zwrócił uwagę na potrzebę interoperacyjności, umożliwiającej płynną integrację narzędzi AI z istniejącymi systemami IT w celu maksymalizacji efektywności i elastyczności działania.
Dodatkowo 85 proc. uczestników badania uznało za szczególnie ważną możliwość swobodnego wyboru i dostosowywania rozwiązań lub dostawców AI w miarę zmieniających się potrzeb, co podkreśla rosnące znaczenie autonomii technologicznej dla przedsiębiorstw.
Jak pokonać ryzyko i złożoność wdrażania AI?
Choć wyniki badania IBM wskazują, że firmy coraz skuteczniej dążą do uzyskania wyższego zwrotu z inwestycji w AI, zidentyfikowano również szereg obaw dotyczących bezpieczeństwa, prywatności i etyki, w tym ryzyka naruszeń danych oraz wiarygodności samych systemów AI. Te kwestie stanowią główną barierę w skalowaniu udanych projektów pilotażowych, na którą wskazało 66 proc. respondentów. Niewiele mniej, bo 65 proc. przedstawicieli wyższej kadry kierowniczej, wymieniło wyzwania związane ze złożonością infrastruktury IT, w tym integracją AI ze starszymi systemami.
Chcąc przyspieszyć uzyskiwanie zwrotu z inwestycji w sztuczną inteligencję, raport wskazuje pięć kluczowych priorytetów dla liderów biznesu:
• Opracowanie efektywnego modelu operacyjnego dla AI. Kluczowe znaczenie dla uzyskania zwrotu z inwestycji ma stworzenie spójnego i powszechnie zrozumiałego podejścia do transformacji opartej na sztucznej inteligencji w całej organizacji, np. na podstawie modelu federacyjnego lub struktury typu hub and spoke, z jasno określoną odpowiedzialnością i zakresem kompetencji.
• Budowanie kompetencji w zakresie AI i kultury innowacji, od zarządu po poziom operacyjny. W nadchodzących latach narzędzia oparte na sztucznej inteligencji będą coraz mocniej zintegrowane z codziennymi procesami i interakcjami w organizacjach. Zrozumienie, jak i dlaczego należy z nich korzystać na różnych szczeblach i w różnych działach firmy, pomoże organizacjom skutecznie się adaptować i rozwijać w miarę ewolucji możliwości AI oraz pojawiania się nowych szans biznesowych.
• Oswojenie się z niepewnością i szybkim tempem zmian. Wchodzimy w erę, w której sztuczna inteligencja staje się wszechobecna. Narzędzia AI będą wbudowane w każdą warstwę interakcji – od wyszukiwarek, przez urządzenia, z których korzystają ludzie, po firmy, z którymi współpracują. Sukces w tej rzeczywistości wymaga budowania kultury organizacyjnej, która akceptuje zmiany i niepewność, a jednocześnie sprzyja szybkim i celowym innowacjom.
• Zrozumienie ryzyk związanych z wdrażaniem AI. Podobnie jak w przypadku każdej technologii, sztuczna inteligencja powinna być wykorzystywana z rozwagą oraz przy pełnej świadomości ryzyk regulacyjnych, reputacyjnych i operacyjnych. Firmy powinny stosować narzędzia do zarządzania i nadzoru nad AI, które pozwalają monitorować i ograniczać potencjalne zagrożenia, takie jak nieautoryzowane udostępnianie danych czy występowanie niepożądanych uprzedzeń w modelach.
• Powołanie międzydziałowej „rady ds. AI” w celu ograniczania ryzyka. Zadaniem takiej rady jest definiowanie zasad etycznych oraz poziomu akceptowalnego ryzyka, a także ocena zastosowań AI o podwyższonym stopniu ryzyka przed ich wdrożeniem. W połączeniu z rozwijaniem kompetencji w zakresie sztucznej inteligencji pozwoli to jednostkom biznesowym działać z większą autonomią i pewnością przy realizacji projektów opartych na AI.